تبلیغات
فرهنگ و اندیشه - فرهنگ پژوهی- 27 رسانه ملی و الگوهای مصرف در ایران-دکترسیدمهدی آقاپورحصیری-عضوهیئت علمی دانشگاه تهران
فرهنگ و اندیشه
دکتر سید مهدی آقاپور
  صفحه نخست       |       تماس با مدیر       |       پست الکترونیک       |       RSS       |       ATOM
 

رسانه ملی ،مصرف زدگی و اسراف درجامعه ایران

از  رفتار قبیله‌ای تا انتخابات!

در بخش قبلی گفتیم که برخلاف روح انقلاب و آموزه های سبک زندگی امام خمینی(ره) و رهنمود های رهبر فرزانه در زمینه سبک زندگی اسلامی-ایرانی، به تدریج فرهنگ مصرفی و مصرف گرایی با مسلط شدن اشرافیگری سیاسی و اقتصادی و فرهنگی و رسانه ای که مردم و فرهنگ را به عنوان ابزاری برای ثروت اندوزی و قدرت طلبی خود قرار می دهند، در جامعه و بویژه سازمانهای دولتی نفوذ کرده و فرهنگ سالم و ارزشی را به حاشیه سبک زندگی رانده است به طوریکه به قول پیر بوردیوفرهنگ شناس برجسته و انتقادی، نوعی ذائقه و عادت واره و سبک زندگی مصرفی و مصرف زدگی را الگو و برجسته ساخته است.در این هنگامه غوغاسالار فرهنگ مصرفی، پولکی بودن، پول دوستی، پول پرستی و همه حیات و زندگی در راه کسب پول وسود انبوه، راحت و سریع برای مصرف بربسیاری از آحاد اجتماعی بویژه اشراف و ثروتمندان و گروههای ذینفوذ و هزار فامیل و طبقات مرفه وحتی نهادهای فرهنگی و رسانه ای حاکم می گردد

رهبری معظم انقلاب بیان نمودند كه " ما باید اعتراف كنیم به این مسأله، عادت‌های ما، سنت های ما، روش‌های غلطی كه از این و آن یاد گرفته‌ایم، ما را سوق داده است به زیاده‌روی در مصرف به نحو اسراف"  (مشهد ـ نوروز 1388).آمارهای تطبیقی و شاخص‌های متعدد حاکی از افزایش مصرف است. به طور کلی طی سال‌های اخیر مصرف‌گرایی در جامعه ایران در حال ریشه دواندن و گسترش است.[i]   

   متوسط مصرف کالاها و انرژی در ایران و جهان

ردیف

نام کالا

متوسط مصرف در ایران

متوسط مصرف در جهان

1

نان

160 كیلو

50کیلو

2

نوشابه

42 لیتر

10 لیتر

3

پیامک

60 میلیون

6 میلیون

4

شیر

91 کیلو

425-144 کیلو

5

برق

800 وات

200 وات

6

سوخت خودروها

7/10 لیتر

5/5 لیتر

7

شکر

30کیلو

27 کیلو

8

روغن

17 کیلو

5/12کیلو

9

آب

1300مترمکعب

580متر مکعب

منبع:مصاحبه های وزرای نیرو و بازرگانی(1388)

 یکی از ویژگی‌های مهم رژیم گذشته، ترویج اشراف سالاری و زندگی پرزرق و برق و تجملاتی بودكه نمودهای ان در سرخوردگی‌های مردم ایران بروز می كرد. (رفیع‌پور، 1377، 162). اما در دوران اولیه انقلاب گرایش به زندگی ساده و غیرتجملی دربین توده‌های مردم گسترش یافت.ساده زیستی به عنوان یک «ارزش» مهم وانقلابی تلقی شد. وزندگی مسئولان كشور با زندگی ساده‌ترین اقشار اجتماعی همخوانی داشت.

وضعیت اقتصادی دوران جنگ تحمیلی سخت و دشوار بود، ولی افکار عمومی به آن وضعیت اعتراضی نداشت.پس از مدتی رسانه‌های جمعی تصاویر زندگی مصرفی را نشان می‌دهند و مردم را تشویق به حرکت به سوی آن می‌کنند. فقر و نابرابری وقتی تأثیر مخرب خواهد داشت که در مقابل فقر تصویر آرزوهای خیالی ارائه شود. در آن صورت فقر غیرقابل تحمل است. (رفیع‌پور،1377، 98).با رشد رسانه‌های رقیب و ماهواره‌هاكه براساس خوی  سرمایه‌داری و منفعت‌گرایی به وجود آمدند شاهد رشد مصرف‌گرایی، تجمل‌گرایی و پیامدهای زیانبارآن درایران می‌شویم

رسانه های گروهی بویژه ماهواره‌ها، اسطوره مصرف‌زدگی را به عنوان یکی از اولویت‌های سرمایه‌داری استمرار ‌بخشیدند و به مخاطبان خود مدام القاء نمودندكه: «من مصرف می‌کنم، پس من هستم.بدین ترتیب ایران انقلابی درمسیر مصرف زدگی واسراف انرژی وكالاها قرار گرفت.

 [i]. ایرانیان 70درصد بیش از الگوی جهانی آب مصرف می‌کنند، مصرف انرژی در ایران هر 10 سال یکبار دو برابر می‌شود. به لحاظ رشد مصرف لوازم آرایشی رتبه سوم دنیا را دارند، مصرف برق آنها 3 برابر میانگین جهان است. بیشترین تعداد جراحی زیبایی بینی در جهان متعلق به ایران است. سرانه مصرف گاز کشور در رتبه سوم جهان است و ... که همه آمار حاکی از مصرف بیش از استانداردهای لازم در کشور است.

 






نوع مطلب : فرهنگی، اجتماعی، 
برچسب ها :
ارسال شده در: شنبه 23 آبان 1394 :: توسط : سید مهدی آقاپور


 
درباره وبلاگ
مدیر وبلاگ : سید مهدی آقاپور
مطالب اخیر
نویسندگان
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :