تبلیغات
فرهنگ و اندیشه - فرهنگ پژوهی 34 - فرهنگ و سبک زندگی از نظر فرهنگ شناسان غربی - دکترسید مهدی آقاپور عضو هیئت علمی دانشگاه تهران
فرهنگ و اندیشه
دکتر سید مهدی آقاپور
  صفحه نخست       |       تماس با مدیر       |       پست الکترونیک       |       RSS       |       ATOM
 

فرهنگ و سبک زندگی از نظر فرهنگ شناسان غربی

                            و یک تعریف از سبک زندگی اسلامی -ایرانی

 

در تمدن معاصر غربی،  فرهنگ و سبک زندگی آن به گونه­ای است که مستندات و شواهد زیادی از تزلزل و سستی ارکان جامعه به چشم می­خورد و با غفلت از اصول دینی و روحی به سمت مادیات پیش می­رود (کلوور 314 و 1362)

 

درواقع  دانشمندان غربی ، سبک زندگی غالب غربی را به زندگی از نوع فست فودی و مک دونالدی شدن تشبیه و تعریف می­کنند امروزه سبک زندگی مک دونالدی در غرب بسیار گسترش یافته و در سراسر جهان نیز  از طریق ده­ها هزار رستورانهای فست فودی با افزایش همگونی فرهنگی به کمک رسانه­های جمعی غوغا سالار و پرهیاهو به این نوع سبک زندگی تهی و مادیگرایانه با تقویت احساسات افراطی و کاهش رویکرد عقلانی دامن می­زنند.

 

سبک زندگی فست فودی و مک دونالدی شدن با ویژگی­هایی چون بازدهی، محاسبه­پذیری، پیش­بینی پذیری، نظارت از طریق گذاشتن فناوری به جای افراد و عدم عقلانیت در ساختارها و سازوکارهای فرهنگی و اجتماعی مسلط می­شود و بر کلیه شئون زندگی فردی و اجتماعی تأثیر می­گذارد (ریتزر 461 و 1389)

این پنج ویژگی اصلی سبک زندگی فست فودی و مک دونالدی شدن بویژه عدم عقلانیت نهایی آن، از فرهنگ بشری به گونه گسترده و عمیق، انسانیت زدایی می­کند.به طوری  که به تعبیر ماکس وبر در کتاب پرآوازه اخلاق پروتستانیسم و روحیه سرمایه داری،  عصر امروز "عصر متخصصین بی روح"  نام گرفته است ( ماکس وبر 1371)

 

در فرهنگ مک دونالدی و سبک زندگی فست فودی، با بکارگیری آمپول بی حسی و بی خاصیتی(الدوس هاکسلی 1382 )شاخص­های اساسی نظیر سرعت در دستیابی لذت ، راحت وآسان بودن در مصرف، انبوهی و سود سرشار بویژه در کسب ثروت و قدرت و شهرت،  و روابط اجتماعی و سیاسی برای ارضای نفسانیات بشری و سلطه بر دیگران و جوامع دیگر در فرایند رقابت­های بیمارگونه و افسار گسیخته دنبال می­گردد که استفاده از رسانه­های جمعی، ماهواره، اینترنت، گوشی­های تلفن همراه و فضای مجازی در ساختار تکنوپولی جهان به قول نیل پستمن دانشمند برجسته امریکایی و استاد دانشگاه نیویورک، رکن اساسی آن است.( نیل پستمن  1390)

 

در فرهنگ و سبک زندگی غربی از عناصر احساسی و هیجانی ویژه با ابزارهای جدید رسانه ای و سینما و موسیقی و ورزش برای مقبولیت و پذیرش فرهنگی داخلی و جهانی سازی به معنی  غربی سازی جوامع دیگر به صورت انبوه و بسیارجذاب بهره برداری می شود(رفیع پور 1393 و 1395 )

     

تعریف سبک زندگی اسلامی-ایرانی

با توجه به  تعریف­ها ، دیدگاهها و نظریه­های علمی  در زمینه سبک زندگی در مکاتب مختلف روانشناسی و جامعه شناسی و متون اسلامی می­توان گفت:

 

"سبک زندگی اسلامی-ایرانی منظومه­ای است منسجم، پایا و پویا از الگوهای رفتاری بارز و نهادینه شده انسان و روابط او با خدا، خود، انسان­ها، جامعه و طبیعت که ریشه در باورها، ارزش­ها، گرایش­ها و هنجارهای دینی و فطرت انسانی داشته و متأثر از زمینه­ها، شرایط، فرهنگ و هویت اجتماعی و اراده انسانی می­باشد و به دنبال زندگی مطلوب و حیات طیبه هدف­گذاری می­نماید.

 

این رفتارهای نهادینه در شاخص­ها و مؤلفه­های خرد و کلان سیاسی و اقتصادی و فرهنگی نظیر مصرف، فراغت، مطالعه وتحصیل، شغل و کار، خانواده و ازدواج، تعلیم و تربیت، تفریح و ورزش، تغذیه و خوراک و پوشاک، مسافرت و گردش و مناسک و فرائض گسترده دینی ومذهبی طبقه­بندی شده و کلیه مهارت­های زندگی را پوشش می­دهند که اصول و قواعد و جهت گیری ایرانی و اسلامی برجسته و روشنی دارند."

 

منابع

-      کلوور- جان (1362) اثبات وجود خدا- مترجم احمد آرام- تهران- انتشارات  آموزش و انقلاب اسلامی

-         وبر- ماکس (1371) اخلاق پروتستان و روحیه سرمایه­داری ترجمه عبدالمعبود انصاری انتشارات سمت

-         ریتزر- جرج (1389) نظریه­های جامعه­شناسی معاصر- ترجمه شهناز مسمی پرست- تهران- نشر ثالث

-         پستمن نیل (1390 ) تکنوپولی؛ تسلیم فرهنگ به تکنولوژی- ترجمه صادق طباطبائی تهران، اطلاعات

-         رفیع پور، فرامرز (1393) دریغ است ایران که ویران شود، تهران ، شرکت سهامی انتشار

-         رفیع پور، فرامرز (1395) تضاد شرق و غرب ، تهران ، شرکت سهامی انتشار

-         رفیع پور، فرامرز (1375) توسعه و تضاد ، تهران ، شرکت سهامی انتشار

-    ژیرار ، اگوستین ( 1372) توسعه فرهنگی،تجارب و خط مشی ها، ترجمه عبدالحمید زرین قلم، وزارت ارشاداسلامی

-         دوپویی، گزاویه (1372) فرهنگ و توسعه، ترجمه فراهانی ، تهران دفتر یونسکو

-         اینگلهارت ، رونالد(1374) تحول فرهنگی جوامع پیشرفته صنعتی، ترجمه مریم وتر، انتشارات کویر

-         آقاپور، سید مهدی ( 1390)، فرهنگ پژوهی، تهران ، وبلاگ فرهنگ و اندیشه

-         آقاپور، سید مهدی ( 1392)، نقد فرهنگی آراء و اندیشه بوردیو، همایش فرهنگی دانشگاه رضوی مشهد

-          آقاپور، سید مهدی-اورعی، نیلوفر (1391) فراتحلیلی بر مطالعات انجام گرفته راجع به سبک زندگی دانشجویان ، دانشگاه تربیت معلم 

-           هاشمی خواه، زینب(1390) فراتحلیل مطالعات عوامل اثر گذار بر سبک زندگی جوانان، به راهنمایی سید مهدی آقاپور، دانشگاه تربیت معلم

-         زرآباد زاده، حدیث(1391)  فراتحلیلی بر مطالعات انجام گرفته راجع به سبک زندگی، به راهنمایی سید مهدی آقاپور، دانشگاه تربیت معلم

-         هاکسلی الدوس ( 1382) دنیای شگفت انگیز نو ترجمه صادق طبا طبایی ، انتشارات اطلاعات

 

 

 






نوع مطلب : علمی، فرهنگی، اجتماعی، 
برچسب ها :
ارسال شده در: دوشنبه 30 مرداد 1396 :: توسط : سید مهدی آقاپور


 
درباره وبلاگ
مدیر وبلاگ : سید مهدی آقاپور
مطالب اخیر
نویسندگان
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :