تبلیغات
فرهنگ و اندیشه - فیس‌بوک؛ کشوری جدید در نقشه مجازی جهان
فرهنگ و اندیشه
دکتر سید مهدی آقاپور
  صفحه نخست       |       تماس با مدیر       |       پست الکترونیک       |       RSS       |       ATOM
 

چگونه فیس‌بوک طی 8 سال به مرز یک میلیارد عضو نزدیک می‌شود؟ دلایل موفقیت این شبکه اجتماعی چه بوده است که شبکه های مشهور دیگر موفق به کسب چنین جایگاهی نشدند؟ آیا کارکردهای ضداجتماعی فیس‌بوک در حال پیشی گرفتن از کارکرد اجتماعی آن است؟ برای آشنایی بیشتر با این کشور تازه تاسیس، با  این گزارش  همراه شوید...

                   

 .

فیس‌بوک هم اکنون اندکی بیش از 900 میلیون کاربر فعال دارد و موسسان و مدیران این شبکه برای رسیدن به مرز یک میلیارد عضو و جشن میلیاردی شدن این کشور مجازی لحظه شماری می‌کنند. بسیاری فیس‌بوک را پس از چین و هند، سومین کشور پرجمعیت جهان نام گذارده اند.

میتوان گفت فیس‌بوک نقطه پایانی بر سرگردانی کاربران فضای مجازی در شبکه های متعدد اجتماعی بود. اورکات، کلوب، یاهو 360، مای اسپیس، فلیکر و ... همگی از رقبای فیس‌بوک به شمار می‌رفتند که با ظهور فیسبوگ همگی به حاشیه رانده شدند.

  زاکربرگ؛ یهودی آتئیست (بی خدا)

از مارک الیوت زاکربرگ (Mark Zuckerberg)جوان متولد نیویورک به عنوان مبدع فیس‌بوک و کسی که طرح اولیه آن را در ذهن پروراند، نام برده می‌شود. مارک زاک، متولد 1984 و در خانواده ای یهودی متولد شد. در سن 13 سالگی خانواده مارک برای وی جشن تکلیف میتزوا (جشن تکلیف مخصوص یهودیان) گرفتند اما مدتی بعد مارک رسما خود را آتئیست (Atheist) یا منکر وجود خدا معرفی کرد.  داستین موسکوویتز - مارک زاکربرگ - ادوارد ساورین- کریس هیوز

مارک زاکربرگ به همراه ادواردو ساورین (Eduardo Saverin)، داستین مسکوویتز (Dustin Moskovitz) و کریس هیوز (Chris Hughes) چهار بنیانگذار اصلی فیس‌بوک هستند. مارک زاکربرگ هم اکنون رئیس و مدیرعامل فیس‌بوک است.

 نکته جالب و قابل توجه در این میان، یهودی بودن سه بنیانگذار اصلی فیس‌بوک است.

 پیش از این در مورد استفاده سرویس های جاسوسی کشورهای غربی بویژه سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) از بانک اطلاعات شبکه های اجتماعی همچون توییتر و فیس‌بوک مطالب بسیاری منتشر شده است.

 مراسم تقدیر سازمان سیا از زاکربرگ به دلیل موفقیت پروژه فیس بوک

کریستوفر استارتینسکی معاون رئیس سازمان سیا مورد این شبکه گفته است: «برای سیا این [فیس‌بوک] کاملاً رویایی بود که به حقیقت پیوست»؛ چرا که در آن کاربران نگرش‌های مذهبی، سیاسی، شماره تماس، آدرس، اطلاعات شخصی، صدها تصویر از خود، نام دوستان، و حتی جزئیات لحظه به لحظه فعالیت‌های خود را قرار می‌دهند.

خود مارک زاکربرگ در مورد فیس‌بوک این چنین گفته است: «فیس‌بوک تنها و قدرتمندترین ابزار کنترل مردم است که تا کنون اختراع شده است».

 همچنین از آنجا که میلیاردها عکس شخصی در این شبکه اجتماعی وجود دارد، در آوریل سال 2011 فیس‌بوک بدون اطلاع‌رسانی به کاربران خود، ویژگی جدیدی را راه‌اندازی کرده است، یعنی فناوری و نرم‌افزار شناسایی و تشخیص چهره افراد.

هالیوود، ماشین تبلیغات و دیپلماسی عمومی‌آمریکا نیز برای حمایت از آن دست به کار شده و با هدف سناریوسازی برای پیدایش این شبکه پیچیده اجتماعی با استفاده از استراتژی "حصاری از دروغ" (Cover of Lies) که چرچیل برای اولین بار آن را در کتابی با همین نام مطرح کرد، فیلم "شبکه اجتماعی" را ساخته است.

 فیلم "شبکه اجتماعی" به کارگردانی «دیوید فینچر» فیلمی‌درباره زندگی شخصی  «مارک زاکربرگ» بنیان گذار فیس‌بوک است.

 فیلم "شبکه اجتماعی" با شعار "نمی توانید 500 میلیون دوست داشته باشید بدون اینکه چند دشمن  بتراشید"

 فیلم نامه این فیلم را «آرون سورکین» با اقتباس از کتاب «میلیاردرهای تصادفی: تاسیس فیس‌بوک، داستانی از جنس، پول، نبوغ و خیانت» اثر "بن مزریک" و مصاحبه‌های «ادواردو ساوارین» یکی از بنیان‌گذاران فیس‌بوک نوشته است و کمپانی «کلمبیا پیکچرز» حمایت مالی از این فیلم را بر عهده گرفته است.

در این فیلم مارک زاکربرگ دانشجویی منزوی و دارای مشکل در برقراری روابط اجتماعی به تصویر کشیده شده است که بدلیل اختلاف با دوست دختر خود تصمیم به آزار وی از طریق انتشار اطلاعات خصوصی زندگی وی در اینترنت می‌گیرد. تم اصلی داستان، نمایش چگونگی شکل‌گیری ایده اولیه فیس‌بوک در ذهن این دانشجوی کامپیوتر است. البته حواشی دیگری نیز در اطراف این تم اصلی وجود دارد که مواردی چون شکایت از زاکربرگ بدلیل سرقت ایده فیس‌بوک مطرح است.

 تصویری از فیلم شبکه اجتماعی- سمت راست بازیگر نقش مارک زاکربرگ

 چه فصل مشترکی میان فیس‌بوک و هالیوود منجر به ساخت این فیلم شده است؟ فیس‌بوک چه اهمیتی برای سیاست‌گذاران دیپلماسی عمومی‌و فرهنگی آمریکا داشته که هالیوود را به ساخت چنین فیلمی‌ وا داشته اند؟

از سوی دیگر با رسوایی‌هایی که در زمینه درز اطلاعات شخصی کاربران و یا همکاری مدیران شبکه با سیا به وقوع پیوست، برای پاک کردن اذهان عمومی‌از احتمال ارتباط فیس‌بوک با دستگاه اطلاعتی آمریکا، طراحان این شبکه جمع‌آوری اطلاعات Open Source، هالیوود را مامور تطهیر وجهه فیس‌بوک کردند. بی‌دلیل نیست که فردی چون جولیان آسانژ موسس سایت ویکی‌لیکس که ابهامات بسیاری در مورد سایت وی، منابع اطلاعاتی و اهداف او از افشاگری‌ها وجود دارد، فیس‌بوک را " مخوف‌ترین ابزار جاسوسی ساخته شده به دست بشر" نامیده است.

 تاثیرات اجتماعی فیس‌بوک

روانشناسان غربی با تحلیل روانشناسانه  استفاده از فیس بوک و تاثیرات آن این نظریه را مطرح کرده اند که کاربرانی که بیش از حد از"می پسندم" یا "Like" در تایید مطالب، عکس ها و ... دوستانشان استفاده می کنند، از عدم ثبات شخصیت و رفتار رنج می برند.
روزانه بیش از 3 میلیارد "
Like" و کامنت در فیس بوک منتشر می شود.

 با وجود محدودیت سنی 13 سال، کودکان با انتخاب سن بالاتر به عضویت فیس بوک در می آیند

13 میلیون کودک فیس‌بوکی در معرض خطر سوء استفاده جنسی

شاید کودکان اصلاً آگاهی نداشته باشند که برخی از افراد آنلاین ممکن است درمورد ماهیت خود دروغ بگویند تا بدین طریق به دیگران آسیب برسانند. پدر و مادرها باید برای کودکان توضیح دهند که در اینترنت افرادی هستند، که مهاجمان جنسی (sexual predators) نام دارند و بسیار خطرناکند. ممکن است در ظاهر مانند یک دوست باشند، و به تدریج اطلاعات خصوصی کودک را از او بیرون بکشند. این افراد با ساختن پروفایل‌های جعلی به کودکان نزدیک می‌شوند و وانمود می‌کنند که دارای علایق مشترکی با آن‌ها هستند. نام‌هایی نیز که در شبکه‌های اجتماعی برای خود برمی‌گزینند نام‌های معمول کودکان است.  ترکیب سنی کاربران فیس بوک/ 20 درصد کاربران زیر 18 سال هستند

قربانیان دزدی هویت در شبکه های اجتماعی معمولا کودکان عضو هستند. وقتی کودکان وارد شبکه های اجتماعی می‌شوند اطلاعات خود را به اشتراک می‌گذارند و ممکن است بدلیل ناآگاهی نسبت به خطرات این اشتراک گذاری، اطلاعات حساسی چون آدرس و شماره تلفن محل سکونت، اطلاعات حساب بانکی و ... را در پروفایل خود منتشر کنند و قربانی دزدی هویت و سوء استفاده های متعاقب آن می‌شوند.

 نتیجه گزارش مرکز تحقیقاتی پیو (pew) درمورد آزار سایبری- طبق این گزارش به طور میانگین 32٪ از کاربران نوجوان به گونه‌ای آزار سایبری را تجربه کرده‌اند.

 طبق گزارش مرکز غیرانتقاعی تحقیقاتی پیو، به طور میانگین حدود یک سوم از تمام کاربران نوجوان آزار و اذیت اینترنتی را تجربه کرده‌اند. این آزار و اذیت اینترنتی دارای طیف گسترده‌ای، از مزاحمت‌های جزئی تا تهدیدهای جدی، می‌باشد. به علاوه، طبق این گزارش دخترها بیش‌تر مورد این گونه آزار و اذیت قرار گرفته‌اند.

 پیتر چپمن، قاتل فیس بوکی که با بیش از 6000 دختر نوجوان در ارتباط بود / اشلی هال 17 ساله، یکی از قربانیان تجاوز و قتل در فیس بوک

 چپمن، 35 ساله، با استفاده از عکس فرد دیگری خود را پسر نوجوانی به نام "پیتر کارترایت" معرفی می‌کند و در نهایت این دختر 17 ساله را در سپتامبر 2009 به دام می‌اندازد. او برای آشلی پیام‌های متعددی می‌فرستد و چند هفته بعد موفق می‌شود قرار ملاقاتی با او بگذارد. پس از دیدار ادعا می‌کند که پدر پیتر است. سپس او را به محل مورد نظر می‌برد و پس از تجاوز او را خفه می‌کند. سپس بدن او را داخل چاهی می‌اندازد. در مارس 2010، چپمن به جرم آدم‌ربایی، تجاوز و قتل تنها به 35 سال زندان محکوم می‌شود.

  فیس‌بوک و تاثیر آن بر خانواده

  نتایج یک مطالعه در انگلستان نشان‌ می‌دهد حدود یک سوم طلاق ها در این کشور با شبکه اجتماعی فیس‌بوک در ارتباط است. در این مطالعه حدود پنج هزار دادخواست طلاق مورد بررسی قرار گرفته و مشخص شده است که در ۳۳درصد این دادخواست ها به فیس‌بوک به عنوان یکی از دلایل درخواست طلاق اشاره شده است. در این پرونده‌ها معمولا یکی از طرفین به گونه‌ای از فیس‌بوک استفاده کرده که موجب نارضایتی طرف مقابل بوده است.

 نام فیس‌بوک در یک سوم پرونده‌های طلاق انگلیس در سال 2011

طبق مطالعه‌ای از سوی موسسه حقوقی Divorce-online انگلستان، در سال 2011 در یک سوم پرونده‌های طلاق از فیس‌بوک نامی‌برده شده است. این رقم در سال 2009 یک پنجم بوده است. در روزگاران گذشته ردیابی یک رابطه نامشروع هفته‌ها به طول می‌انجامید و دوندگی بسیاری می‌طلبید. امروزه اما این کار تنها با یک کلیک ساده انجام می‌گیرد و عواقبش ممکن است همیشگی و ویرانگر باشد.

 فیس‌بوک؛ در دسترس‌ترین ابزار برقراری ارتباط نامشروع

به گفته سخنگوی پایگاه divorce-online، "چنان‌چه فردی بخواهد رابطه نامشروعی با کسی برقرار کند، فیس‌بوک در دسترس‌ترین مکان برای این کار است... در فیس‌بوک روابط نامشروع به سرعت برق و باد صورت می‌گیرد، در حالی که در نبود فیس‌بوک شکل‌گیری همین روابط ماه‌ها و گاهی سال‌ها زمان می‌برد."

 پایگاه انگلیسی divorce-online: فیس بوک در دسترس ترین مکان برای برقراری روابط نامشروع است

 وکلای طلاق در آمریکا همگی بر این باورند که فیس‌بوک روز به روز عامل موثرتری در فروپاشی ازدواج‌ها تبدیل می‌شود. کِی جِیسون و کِلی کرَف‌اسکای در کتاب "فیس‌بوک و ازدواجتان" تأثیر فیس‌بوک در نابودی ازدواج‌ها هشدار می‌دهند. این دو در وبلاگ خود می‌نویسند: "مردم سریع‌تر از آن که عقل سلیمشان بخواهد تصمیم بگیرد تایپ می‌کنند و دکمه send را کلیک می‌کنند و بیشتر درگیر احساسات آنی خود هستند تا بررسی عاقلانه کاری که انجام می‌دهند."

  پیمان دوستی فیس‌بوک و اسرائیل

شاید یهودی بودن سه نفر از بنیانگذاران فیس‌بوک در ابتدا غیر عادی به نظر نرسد و بدگمانی به آن‌ها توهمی از جنس توهم توطئه به شمار آید، اما آنچه که بیش از هرچیز عدم بی‌طرفی و شبکه اجتماعیِ صرف بودن فیس‌بوک را زیر سوال می‌برد، هم راستا بودن اقدامات و فعالیت‌های آن با سیاست‌های آمریکا و اسرائیل است. علاوه بر جاسوسی نیابتی از کاربران فیس‌بوک، این شبکه به ظاهر اجتماعی، با هر گونه شکل‌گیری گروه‌های اجتماعی بر خلاف منافع و اهداف سیاست‌های آمریکا و صهیونیسم، مقابله و آن را فیلتر می‌کند. نمونه‌هایی از این عملکرد "سفارشی" را می‌توان در برخورد با صفحات فیس‌بوک حامی‌مقاومت مردم فلسطین مشاهده کرد. بارزترین این برخورد، حذف صفحه دعوت به انتفاضه سوم مردم فلسطین بود. همچنین صفحات دیگری نیز که در حمایت از جنبش‌های مردمی‌در فلسطین، بحرین و ... نیز تشکیل شده که همگی از سوی فیس‌بوک فیلتر شده است. این در حالیست که در حوادثی از جنس حوادث پس از انتخابات 88 ایران، فیس‌بوک به محل اصلی سازمان‌دهی مخالفان تبدیل شده بود. در انتخابات روسیه نیز فیس‌بوک قصد ایفای نقشی مشابه ناآرامی‌های ایران داشت که به سرعت خنثی شد.

  صفحه فیس بوک نتانیاهو و شیمون پرز که با حضور زاکربرگ افتتاح شدند

اما بررسی زوایای فیس‌بوک محدود به همین موارد ذکر شده نبوده و تحلیل کارکردها، اهداف و پشت پرده‌ فعالیت‌های این شبکه نوظهور که رقبای متعدد، پرقدرت و قدیمی – نظیر اورکات و یاهو 360 – را با سیل تبلیغات و ابزارهای دیگر به گونه‌ای از میدان به در کرد که نامی هم از آن‌ها باقی نماند.

گفتنی است فیس‌بوک در کشورهایی نظیر ایران، چین، سوریه، پاکستان، بنگلادش، ازبکستان و برخی از کشورهای اسلامی بدلیل فعالیت‌های ضداسلامی، نقض قوانین اسلام، فعالیت‌های غیر اخلاقی، ایجاد آشوب‌های خیابانی، سوء استفاده از تصاویر و انتشار عکس‌های غیراخلاقی فیلتر شده است.

  






نوع مطلب :
برچسب ها :
ارسال شده در: سه شنبه 2 آبان 1391 :: توسط : سید مهدی آقاپور


 
درباره وبلاگ
مدیر وبلاگ : سید مهدی آقاپور
مطالب اخیر
نویسندگان
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :