تبلیغات
فرهنگ و اندیشه - سبك زندگی جوانان و نقش آن در پیشرفت اسلامی- ایرانی كشور -دكترسید مهدی آقاپو ر
فرهنگ و اندیشه
دکتر سید مهدی آقاپور
  صفحه نخست       |       تماس با مدیر       |       پست الکترونیک       |       RSS       |       ATOM
 

سبك زندگی جوانان و نقش آن در پیشرفت اسلامی- ایرانی كشور

دكترسید مهدی آقاپور عضو هیئت علمی دانشگاه تهران  

aghapour@ut.ac.ir     aghapour.JPG

ﻣفهوم «ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﻲ» طﻲ ﭼﻨﺪ دهه اﺧﯿﺮ، ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان ﻋﺮﺻﻪ های ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن از ﺟﻤﻠﻪ ﺟﺎمعه ﺷﻨﺎﺳان و فرهنگ شناسان را ﺑﻪﺧﻮد ﻣﺸﻐﻮل ﮐﺮده اﺳﺖ. در این راستا  بدون شك، شیوه ها و ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﻲ جوانان به عنوان موتور محركه جامعه  جایگاه برجسته ای در الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت و تحقق آن در جامعه نوبنیاد ما دارد.

اقشار مختلف اجتماعی و قشر جوانان از ﻟﺤﺎظ ﺣﺮﻓﻪ، ﺣﯿﺜﯿﺖ و ﻧﻔﻮذ، ﻗﺪرت، ﻋﺎدت، ﻋﻼﻗﻪ و ﺧﺼﯿﺼﻪ های ﻓﺮهنگی ﺑﺎﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺗﻔﺎوت دارﻧﺪ؛ از اﻳﻦ رو ﺿﺮورﺗًﺎ ﺳﺎزﻣﺎنها و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ های ﮔﺮوهی و اﻟﮕﻮهای زﻧﺪﮔﻲ روزاﻧﻪ ﺑﻪ ﺷﯿﻮه هاوﺳﺒﮏ های ﻣﺨﺘﻠﻒ زﻧﺪﮔﻲ بویژه در میان جوانان ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺗﺤﻮﻻت دهه های اﺧﯿﺮ، ﭼﻪ در زﻣﯿﻨﻪ های ﻓﺮهنگی و ﭼﻪ درﻋﺮﺻﻪهای ﺳﺎﺧﺘﺎری و سازو كاری ﺑﻪ ﺗﻌﺪد، ﺗﻨﻮع و ﮔﺎه ﺗﻌﺎرض ﺳﺒﮏ های زﻧﺪﮔﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺳﺒﮏهای زﻧﺪﮔﻲ،اﻟﮕﻮهایی ﺑﺮای زندگی و روشهایی برای بهتر زﻳﺴﺘﻦ هستند ﮐﻪ ﺧﻄﻮط و ﻧﻘﻮش ﮐﻠﻲ ﺗﻤﺎﻳﺰ ﺳﺎﺧﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ طﺒﻘﺎﺗﻲ و اجتماعی و شغلی را آﺷﮑﺎر ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ.

ﻏﺎﻟﺒًﺎ اﻳﻦ مفهوم در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻔﺎهیم دﻳﮕﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺧﺘﻲ از ﻗﺒﯿﻞ طﺒﻘﻪ، ﻗﺸﺮﺑﻨﺪی، ﺗﻮﻟﯿﺪ، ﻣﺼﺮف، و هویت ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﯿﺮد.از دﻳﺪﮔﺎه ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ، کاهش ﻧﻈﺎرت های اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ چهره ﺑﻪ چهره، ﺗﻨﻮع ﺧﺎﺳﺘﮕاه های ﻣﻨﻄﻘﻪ ای وﻗﻮﻣﯿﺘﻲ، اﻣﮑﺎﻧﺎت ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮای ﺗﺤﺮک اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻋﻤﻮدی و اﻓﻘﻲ، ﮐاهش واﺑﺴﺘﮕی های اﻧﺘﺴﺎﺑﻲ ﻓرهنگی،ﺧﺎﻧﻮادﮔﻲ و ﻣﮑﺎﻧﻲ، اﻣﮑﺎﻧﺎت ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻓرهنگ های ﻣﺘﻨﻮع، از ﺟﺎﮐﻨﺪﮔﻲ ﻓرهنگی، ﺷﺪت روزاﻓﺰون ﺑﺮﺧﻮردهای فرهنگی ، دﻟﺰدﮔﻲ و ﺑﯿﻘﺮاری اﻧﺴﺎن کلان شهری، و ﻧﯿﺎز وی ﺑﻪ ﻧﻈﺎم ها و ﺳﺎزوﮐﺎر های ﺗﺴﻠﻲ ﺑﺨﺶ و ﻏﯿﺮه از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﮔﺴﺘﺮش ﺗﻨﻮع ﻓرهنگی و ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﻲ در ﮐﻼن شهر اﺳﺖ.(ﺷﺎﻟﭽﻲ، 1381).

از این رو سبک زندگی جوانان  در ارتباط با عواملی چند (خانوانده، محل تحصیل، دوستان، طبقه، رسانه و اوقات فراغت) که از دیدگاه جامعه شناسی همان عوامل اجتماعی شدن یا فرهنگ پذیری است مورد توجه خواهد شد. (آقاپور 1382)

یکی از راه هایی که می توان به درک بهتری از مفهوم "سبک زندگی" از نظر اندیشمندان مختلف علوم اجتماعی دست یافت، بررسی عناصر و مؤلفه هایی است که ایشان برای سبک زندگی بر شمرده و یا در تحقیقات خود از آنها به عنوان شاخصه بهره برده ا ند.

البته هرچند عناصر و اجزای ذکر شده بوسیله دانشمندان، برای سبک زندگی نه به منزله کامل همه اجزا، بلکه به منزله بیان نمونه هایی چند انجام پذیرفته است، اما با نگاهی اجمالی مؤلفه های سبک زندگی را می توان در چهار مقوله طبقه بندی نمود:

1-اموال (سرمایه ای و فرهنگی)،

2- فعالیت ها (عادات، شغل گذران اوقات فراغت و...)،

3-نگرش ها و گرایش ها

 4-روابط انسانی (از بین فردی گرفته تا اجتماعی).(مهدوی کنی، 1386: 215).

از طرفی از آنجا که جوانان نقش خلاق و تحول آفرینی در جامعه دارند و به عنوان آینده سازان و موتور محركه جامعه قلمداد می شوند، بحث و موضوع بررسی آنها یکی از موضوعات مهم و قابل توجه در بررسیهای جامعه شناخی محسوب می شود، که یکی از مباحث مهم و قابل تأکید در آن، شیوه و سبک زندگی این گروه(جوانان) می باشد. همچنین باید خاطر نشان کرد که تحقیق و پژوهش در جهت این شناخت امری واجب و خطیر برای جامعه شناسان هر جامعه ای می باشد، چرا که تا آگاهی کامل از روحیات، علایق، گرایشها و نوع الگوگیری قشر و گروهی خاص در جامعه وجود نداشته باشد، نمی توان درک درستی از عناصر و خرده فرهنگ آن گروه بدست آورد و در جهتی والاتر، آن گروه را با فرهنگ کلان و الگوهای قالبی و نظام ارزشی آن همسو و همراه گرداند و فرهنگ منسجم و اعتلاء یافته ای را خواستار شد.

 از این رو این نوشتارقصد دارد تا با بررسی مدلهای تحلیل فرهنگی سبک و شیوه زندگی رایج جوانان، شناختی هر چند اجمالی با استفاده از متد علمی در جهت رسیدن به شناخت و ارائه راهکارهای مناسب از سوی جامعه شناسان برای مراکز و سازمانهای مرتبط به امور جوانان، مهیا سازد.

 مدلهای تحلیل را در سه دسته میتوان طبقه بندی نمودكه عبارتند از:

 1-مدل تحلیل رفتاری با رویكرد روانشناختی

 2- مدل تحلیل ساختاری با رویكرد جامعه شناختی

 3- مدل تحلیل معیاری با رویكرد فرهنگ شناختی   

هریك از این مدلهای تحلیل در جامعه كنونی ما و چگونگی وضع موجود در ارتباط با سبك زندگی جوانان و همچنین در راستای دستیابی به وضع مطلوب و الگوی اسلامی ایرانی نیازمند مطالعات و بحث های مبسوط و عمیقی است كه جامعه شناسان و فرهنگ شناسان را به مطالعه و تحقیق در زمینه آنها دعوت میكند.

این مطالعات و تحقیقات باید سئوا لات مختلفی را پاسخ دهند كه ازجمله این سئوا لات در مورد سبك زندگی جوانان و عوامل موثر بر آن عبارتند از :

1.        آیا خانواده بر سبک زندگی جوانان تآثیر دارد؟

2.      آیا محل تحصیل (مدرسه/ دانشگاه) بر نوع سبک زندگی جوانان تأثیر دارد؟

3.     آیا گروه دوستان بر سبک زندگی جوانان تأثیر دارد؟

4.     آیا رسانه بر سبک زندگی جوانان تأثیر دارد؟

5.     آیا ورزش و سبك زندگی فعال برسبك زندگی جوانان تاثیر دارد؟

6.      آیا  گذران اوقات فراغت بر سبک زندگی جوانان تأثیر دارد؟

7.      آیا طبقه اجتماعی بر سبک زندگی جوانان تأثیر دارد؟

       منابع

- آقاپور-سید مهدی (1392) جامعه شناسی ورزش و فراغت جوانان ، وبلاگ فرهنگ و اندیشه آقاپور

- شالچی، وحید (1387)، «سبک زندگی جوانان کافی شاپ»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، سال اول، شماره1،

-  اوقات فراغت و سبک زندگی جوانان(1383)، تالیف سازمان ملی جوانان ، دفتر مطالعات و تحقیقات- گروه اجتماعی- فرهنگی سازمان ملی جوانان .   

 

 

 






نوع مطلب : علمی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، 
برچسب ها :
ارسال شده در: یکشنبه 8 دی 1392 :: توسط : سید مهدی آقاپور


 
درباره وبلاگ
مدیر وبلاگ : سید مهدی آقاپور
مطالب اخیر
نویسندگان
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :